این تیتر را قبلا برای فراخوان موج سبز استفاده کرده بودم، اما این بار هم می خواهم از همین تیتر استفاده کنم.
احتمالاْ دیگر برای آنها که با رسانه ها سر و کار دارند و اخبار را پیگیری می کنند «اجلاس کپنهاگ درباره تغییرات اقلیمی» اتفاق عجیب و غریب و نا آشنایی نیست.
نمایندگان کشورهای عضو چهارچوب ملل متحد در کنوانسیون تغییرات اقلیمی (UNFCCC) از دیروز چمدان ها را به مقصد دانمارک بسته اند و راهی کپنهاگ شده اند. هدف آنها یک چیز است: مهار گرم شدن زمین و تغییرات اقلیمی

تا اجلاس جهانی کپنهاگ فقط ۱۳ روز مانده است. سری به وب سایت اجلاس کپنهاگ بزنید تا اطلاعاتی از ان را به دست آورید. اگر دوست داشتید از این اجلاس حمایت کنید، می توانید لوگوی آن به همراه روزشمار اجلاس را در وبلاگتان قرار دهید.
به این صفحه بروید تا شکل ها و اندازه های مختلف روزشمار را برای وبلاگتان انتخاب کنید.

امروز روز جهانی کودک است.
یادمان همه کودکان کار، کودکان جنگ، کودکان طلاق، کودکان نابرابری نژادی، کودکان فقر، کودکان گرسنگی و...
یادمان کودکان سردشت، خرمشهر، اهواز، غزه، قانا...
یادمان آنهایی که ناخواسته به دنیای خشن و نابرابر آدم های «بالغ» و «کامل» وارد شدند.
یادمان همه آن کودکانی که هر 6 ثانیه یکی از آنها بر اثر گرسنگی می میرند.
یادمان «ساداکو ساساکی» و هزار درنای کاغذی اش. درناهایی که او را تا آسمان جاودانگی پرواز دادند.

بعضی وقتها تهیه یک گزارش برای آدم تبعات دارد. خانم الهه موسوی دیروز با یک خواهر و برادر ایتالیایی مصاحبه کرده بود که از انگلستان به ایران آمده بودند و قصد سفر به دور دنیا را دارند. آنها با ماشین عجیب خود این سفر را انجام داده اند.
اما مشکل اینجاست که خودروی آنها کاملاْ سازگار با محیط زیست است و به جای بنزین، با روغن گیاهی و روغن سوخته خوراکی کار می کند. این بنده های خدا در ایران نتوانسته اند روغن سوخته پیدا کنند و حالا اینجا مانده اند.
به این وسیله از همه عزیزانی که با کارخانه های تولیدی روغن نباتی مایع و کارگاه های تهیه چیپس و کلاْ هر جایی که ممکن است حجم زیادی روغن خوراکی سوخته داشته باشد ارتباط دارند سریعاْ به ما اطلاع دهند.

گزارش را در سبزپرس بخوانید.

تلفن من : ۰۹۱۹۶۳۰۶۵۵۰

لطفاْ اگر می توانید کاری کنید که این خواهر و بردار بتوانند حداکثر ظرف فردا (۲۸ آبان) به سفر خود ادامه بدهند با من تماس بگیرید.

فقط ۲۰ روز به اجلاس جهانی کپنهاگ مانده است. اتفاقی که حتم دارم هنوز بسیاری از مدیران ارشد دولتی و حتی بسیاری از مدیران سازمان حفاظت محیط زیست، چیز زیادی از آن نمی دانند.
اجلاس کپنهاگ مهمترین اتفاق زیست محیطی سال است. بعد از آنکه پروتکل کیوتو نتوانست در مهار تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمین موفقیت چندانی را کسب کند، اینبار رهبران جهان قرار است تا در پانزدهیمن سالگرد تصویب کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (UNFCCC) دور هم جمع شوند تا بلکه بتوانند راهی جدید را برای مهار گرم شدن زمین پیدا کنند.
بسیاری از رهبران کشورهای توسعه یافته اروپایی و آمریکایی آمادگی خود را برای حضور در کپنهاگ اعلام کرده اند. حتی ۳۰ کشور آفریقایی تهدید کرده اند که اگر قرار باشد کشورهای قدرتمند فقط به مواضع خود بیاندیشند و صدای ملل فقیر را نشنوند، در کپنهاگ شرکت نخواهند کرد. بنگلادش هم دیروز اعلام کرده است که باید تصمیم گیری ها منصفانه باشد.
با این حال ایران مانند همیشه موضعی منفعلانه دارد. در میان ادبیات و اخبار منتشر شده از سازمان حفاظت محیط زیست در چند وقت گذشته تنها دوبار نام اجلاس کپنهاگ به گوش می خورد که هر دو نیز مربوط به دو هفته قبل است. یکی مربوط به توافقنامه همکاری با وزارت محیط زیست قطر است که طی آن دو طرف توافق کرده اند تا از مواضع یکدیگر در کپنهاگ حمایت کنند. دیگری نیز مربوط به مصاحبه حسن اصیلیان معاون محیط انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با سبز پرس است. اصیلیان در این مصاحبه اعلام کرده است که هیئت ایرانی به کپنهاگ خواهند رفت و کمی هم درباره پذیرش یا عدم پذیرش پروتکل جدید از سوی آمریکا و سایر کشورهای صنعتی صحبت کرده است.
جای تاسف است در کشوری که با وجود سهم صنعت بسیار پایین در جهان، جزء کشورهای آلاینده در صدر جدول است، چرا چنین واقعه مهمی مورد توجه قرار نمی گیرد.
گویی قرار است اینبار هم کشور ما غافلگیر شود. به مانند پروتکل کیوتو که ما از خود هیچ ابتکار عملی نداشتیم و وقتی پروتکل را جلوی روی ما قرار دادند، ما چشم به دهان دیگران داشتیم. روال اداری مجلس و شورای نگهبان را برای تعلل در پذیرش کیوتو قبول کردیم. همین که روسیه پروتکل را پذیرفت و سهم کشورهای پذیرنده پروتکل از صنعت جهان به بیش از ۵۰ درصد رسید، ما هم با دستپاچگی اعلام کردیم که کیوتو را می پذیریم. اما دریغ که چون هیچ برنامه ریزی نداشتیم، بندی از آن را اجرا نکردیم و فقط سالانه گزارشی را آماده کردیم و ارائه دادیم.
ما نه در آن زمان و نه امروز به ماجراهای جهانی اهمیت نمی دهیم. حتی به اثرات آنها نیز فکر نمی کنیم. اثراتی که می تواند لطمه های اساسی به پیکره اقتصاد کشور وارد کند.
ایران یکی از صادر کنندگان اصلی نفت در جهان است. نفت کالای وارداتی و استراتژیک کشورهایی است که سهمشان در صنعت جهان بالای ۱۰ درصد است. این کشورها در زمره آلاینده های اصلی هوا و منتشر کنندگان گازهای گلخانه ای قرار می گیرند.
طبیعی است که اگر در کپنهاگ توافقی صورت گیرد و کشورها اینبار با ساز و کاری جدید و الزام آور مکلف به کاهش گازهای گلخانه ای خود شوند، کشورهای صنعتی باید بیشتر از پیش به طرف انرژی های پاک بروند و واردات نفت را کاهش دهند.
به بیان دیگر اقتصاد کشور ما به طور مستقیم وابسته به تصمیم رهبران جهان در اجلاس کپنهاگ است. البته به نظر نمی رسد که در صورت حصول توافق بین شرکت کنندگان، کشورها بتوانند بدون کاهش استفاده از سوخت های فسیلی، انتشار گازهای گلخانه ای خود را کنترل کنند و این اهمیت موضوع را برای اقتصاد ما می رساند.
دولت ایران نه تنها مسایل زیست محیطی اجلاس کپنهاگ را فراموش کرده بلکه به تبعات نتایج اجلاس نیز فکر نکرده است.
اتفاقی که در چند روز اخیر حتی اجلاس امنیت غذایی فائو در رم و همچنین اجلاس سازمان همکاری های آسیا و اقیانوسیه (اپک) را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

مطلع شدم که متاسفانه آقای حسین ابوالحسنی، همسر خانم مه لقا ملاح امروز ظهر  به رحمت خدا رفته اند.
با مهدیه پورشاد، مدیر عامل جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست در ارومیه تماس گرفتم که اتفاقاْ او هم در ان لحظه در منزل خانم ملاح بود.
تنها کاری که از دستم بر می آمد، تنظیم خبر درگذشت آقای ابوالحسنی و داغدار شدن خانم ملاح عزیز بود.
خانم ملاح و فرزندانش اعلام کرده اند که مراسم یادبودی برای آقای ابوالحسنی برگزار نخواهند کرد چرا که ایشان در طول عمرشان علاقه به این گونه مجالس نداشتند.
برای خانم ملاح عزیز صبر و طول عمر آرزوی می کنم.

فرهیختگان: نورمن بورلاگ روز شنبه (21 شهریورماه) در سن ٩٥ سالگي درگذشت. مردي كه در ١٩٦٨ موفق به ابداع روشي براي افزايش محصولات كشاورزي شد. او با دستكاري ژن‌هاي گياهان كاري كرد كه از هر مزرعه محصول بيشتري استحصال شود و علاوه‌بر آن محصولات كشاورزي نيز در مقابل آفات مقاوم‌تر باشند. علمي كه او پايه‌گذاري كرد، علم اصلاح ژنتيكي گياهان بود كه امروزه در ايران به محصولات آن «تراريخته» گفته مي‌شود.
علمي كه او ابداع كرد، انقلاب سبز نام گرفت و محافل علمي جهان به بورلاگ لقب پدر انقلاب سبز دادند. اين دانشمند آمريكايي در ١٩٧٠ موفق به دريافت جايزه نوبل صلح شد. كميته نوبل اعلام كرد نورمن بورلاگ با روش ابداعي خود، مانع بروز قحطي در جهان شده و جان صدها ميليون نفر را نجات داده است.
آسه ليونيز، رئيس وقت كميته جايزه نوبل هنگام اهداي جايزه نيز به او گفت: «نورمن بورلاگ، بيش از هر فرد ديگري براي گرسنگان جهان نان فراهم كرده و دليل دادن جايزه صلح نوبل به نورمن بورلاگ، اين است كه ما اميدواريم رفع گرسنگي، صلح به همراه آورد.»

نگاهي به ساز و كار توسعه پاك براي احياي جنگل‌ها و مبارزه با گرم‌شدن زمين

جنگل‌كاري، منبع درآمد جديد كشورها 

فرهیختگان: هميشه از حماقت پينوكيو ناراحت مي‌شديم. چون گربه نره و روباه مكار او را گول مي‌زدند و از او مي‌خواستند تا درخت پول بكارد. پينوكيوي ساده‌لوح هم سكه‌هاي پدر ژپتو را برمي‌داشت و در زمين مي‌كاشت. از نمك هم براي كود استفاده مي‌كرد.

اما او خبر نداشت كه دوستان شيادش شبانه پول‌هاي او را از زير خاك برمي‌دارند و هيچ وقت درخت پول نمي‌رويد. اما امروزه كاشتن درخت و رسيدن به ثروت ديگر افسانه نيست. حالا ديگر بسياري از كشورها درخت مي‌كارند و از اين راه درآمد زيادي را كسب مي‌كنند. اين راه و روش را پروتكل كيوتو راه‌اندازي كرده است. در سال ١٩٩٠ سران كشورهاي جهان در شهر كيوتو ژاپن دور هم جمع شدند تا براي جلوگيري از گرم‌شدن زمين، اقدامي انجام دهند. انگشت اتهام به سوي يكي از فراوان‌ترين عناصر موجود در جهان دراز بود. كربن و تركيب گازي آن، دي‌اكسيد كربن مهمترين متهم در روند گرم‌شدن زمين شناخته شد و سران كشورها تصميم گرفتند ميزان دي‌اكسيد كربن در جو زمين و همچنين ميزان انتشار آن را كاهش دهند. نتيجه اين نشست پيمان‌نامه‌اي به نام «كيوتو» بود و طبق آن كشورهاي جهان موظف شدند براي كاهش دي‌اكسيد كربن اقدام كنند. در اين پيمان‌نامه، سهم هر كشور از صنعت و انتشار دي‌اكسيد كربن مشخص شد و كشورهايي كه سهم زيادي از انتشار دي‌اكسيد كربن در جهان داشتند، موظف شدند اعتباراتي را براي كاهش انتشار دي‌اكسيد كربن در نظر بگيرند. اين اعتبارات در كشورهاي فقير و در حال توسعه براي پايه‌ريزي طرح‌هايي چون به كارگيري انرژي‌هاي نو و پاك مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

پیوست:

بخوانید مطلبی از «نگار حسینی» با عنوان «درختكاري براي نجات زمين» در شماره امروز فرهیختگان

مراسم معارفه رئیس‌جدید سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد

واعظ‌جوادی، پردیسان را به محمدی‌زاده سپرد

فرهیختگان: مراسم معارفه معاون جدید احمدی‌نژاد با حضور اسفندیار رحیم‌مشایی برگزار شد و استاندار سابق خراسان رضوی برای «حفاظت از ذخایر گیاهی و جانوری و ژنتیکی» کشور راهی طبقه نهم ساختمان پردیسان شد.

دیروز علاوه بر رحیم‌مشایی، حجت‌الاسلام رازینی معاون حقوقی قوه قضاییه، مدیران و معاونان سازمان حفاظت محيط‌زيست و جمعی از مدیران استان خراسان‌رضوی برای شرکت در این مراسم به پارک پردیسان تهران رفتند. رحیم مشایی در این مراسم گفت: «توسعه زیربنایی کشور چالش‌هایی را برای محيط‌زيست به همراه دارد که اجتناب‌ناپذیر است اما وارد شدن صدمه به محيط‌زيست اجتناب‌ناپذیر نیست.» او همچنین در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «حفاظت از محيط زيست واجب عيني است اما اينكه فكر كنيم تنها سازمان محيط زيست است كه مي‌تواند مشكلات را حل كند خطاي بزرگي است.» مشایی گفت: «محيط‌زيست دو بال برای پرواز دارد. یکی نگاه کارشناسانه و عالمانه و دیگری فرماندهی حساب‌شده و قوی.»

برای دومین بار کشند سرخ در دریای خزر مشاهده شد

فرهیختگان: در حالی که پس از گذشت یک سال، هنوز پدیده کشند سرخ در آبهای خلیج فارس مشاهده می‌شود، این بار وقوع این پدیده در دریای خزر گزارش شده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که چهار سال قبل برای اولین بار پدیده کشند سرخ در دریای خزر گزارش شده بود. علاوه بر این چندی پیش سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به آلودگی‌های گسترده میکروبی در دریای خزر هشدار داده بود. همچنین محیط زیست دریایی و صنعت شیلات جنوب کشور نیز هم اکنون به دلیل شکوفایی جلبک‌ها در خلیج فارس با مشکلات عدیده‌ای مواجه شده است. 
معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با تایید خبر وقوع پدیده کشند سرخ در دریای خزر به فرهیختگان گفت: «گزارش‌هایی از مشاهده این پدیده از تنکابن و نوشهر و نوشهر به دست ما رسیده است اما هنوز گزارش‌های مستند علمی از این پدیده ارائه نشده است.»
دکتر محمد باقر نبوی ادامه داد: «بلوم (شکوفایی) جلبکی زمانی اتفاق می‌افتد که مواد مغذی به آب دریا وارد شوند. این مواد معمولاً ترکیبات فسفر و ازت هستند که از طریق زهاب‌های کشاورزی و فاضلاب‌های شهری و صنعتی به دریا می‌ریزند. عوامل آلاینده در شکوفایی جلبک‌ها و وقوع پدیده کشند سرخ نقش اساسی دارند.»

نگاهي به طرح ادغام سازمان حفاظت محيط زيست و وزارت جهاد كشاورزي

بدتر از بد

فرهیختگان:درست در همان زماني كه متخصصان و فعالان محيط‌زيست مشغول گمانه‌زني براي تغيير در ساختار دولتي حفاظت محيط زيست و منابع طبيعي بودند، از مجلس شوراي اسلامي، اخبار نگران‌كننده‌اي منتشر شد.
سبزها كه تا پيش از انتخابات رياست‌جمهوري دهم، سابقه چنداني در فعاليت سياسي نداشتند، با اعلام موضع يكي از كانديداها درباره محيط زيست و ارائه برنامه جامعي براي حفظ ذخاير طبيعي و محيط زيست كشور از سوي او، آنها نيز وارد عرصه سياسي شدند و از آن كانديدا حمايت كردند. اين اتفاق باعث شد ديگر كانديداها نيز حفاظت از محيط زيست را در برنامه‌هاي خود بگنجانند.
در همان زمان تحليلگران مسائل زيست‌محيطي موضوع قديمي «ادغام سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور» را بار ديگر بر سر زبان‌ها انداختند. اما اين‌بار خواسته آنها تشكيل وزارتخانه‌اي جديد با نام «وزارت محيط زيست و منابع طبيعي كشور» بود.
درواقع آنها منتظر بودند برنامه چهارم توسعه كشور به پايان برسد تا بتوانند با ارائه برنامه به رئيس‌جمهور جديد، اين خواسته قديمي خود را عملي كنند.
اما در فاصله كوتاهي پس از انتخابات رياست‌جمهوري دهم، آنها بار ديگر در برابر خواسته خود سكوت كردند. زيرا نمايندگان خانه ملت طرحي را براي كوچك‌سازي دولت به صحن علني بردند. با آنكه طرح آنها كلمه «كوچك‌سازي» را يدك مي‌كشيد اما در اولين اقدام، آنها فوريت ايجاد سه وزارتخانه جديد را به صحن علني بردند. در همين طرح نام وزارتخانه جديدي نيز به چشم مي‌خورد كه تعجب و البته واكنش فعالان محيط زيست را نيز برانگيخت.
«وزارت كشاورزي، آب و محيط زيست» نام وزارتخانه‌اي بود كه در طرح نمايندگان با ادغام وزارت جهاد كشاورزي و سازمان حفاظت محيط زيست تشكيل مي‌شد. رسالت اين وزارتخانه، انجام فعاليت‌هاي وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست و همچنين مديريت بخش آب كشور بود.

شنيده ها حاكي از آن است كه فهرست گزينه هاي پيشنهادي براي هيئت دولت، تغيير كرده است. اين تغييرات شامل گزينه هاي رياست سازمان محيط زيست هم شده است و در روزهاي گذشته نام «محمد رويانيان» و «محمد باقر صدوق» نيز به فهرست روساي احتمالي ساختمان پرديسان افزوده شده است.
يك منبع آگاه با اعلام اين خبر به فرهيختگان گفت: «از چند روز قبل نام محمد رويانيان و محمد باقر صدوق به عنوان گزينه هاي اصلي مطرح شده و تقريباً انتخاب رئيس زن براي سازمان حفاظت محيط زيست منتفي شده است. در حال حاضر 4 گزينه اصلي براي اين سازمان مطرح است كه علاوه بر رويانيان و صدوق، علي اشرفي پور و هادي سليمان پور نيز در اين فهرست چهار نفره قرار دارند.»
اين منبع آگاه همچنين گفت:«رفتن واعظ جوادي از سازمان حفاظت محيط زيست قطعي است.»
پيش از اين گروه 10 نفره احمدي نژاد، نام 9 نفر را براي انتصاب پست رياست سازمان حفاظت محيط زيست اعلام كرده بودند. نسرين سلطانخواه، فاطمه آجورلو، هادي سليمان پور، علي اشرفي پور، امين زاده، دانيالي، اسکندري، فضل ا... موسوي، يزدي گزينه هايي بودند كه خبرگزاري دولتي ايرنا به نقل از هيئت ده نفره اعلام كرده بود.
در ابتدا با توجه به رياست 12 ساله زنان بر سازمان حفاظت محيط زيست، نام نسرين سلطانخواه و فاطمه آجرلو به عنوان مهمترين گزينه‌ها مطرح بود. اما پس از آن زمزمه هايي از انتخاب علي اشرفي پور، مدير كل فعلي حفاظت محيط زيست مازندران مطرح شد. همچنين هادي سليمان پور سفير سابق ايران در آرژانتين نيز در كنار اشرفي پور يكي ديگر از گزينه ها با شانس بالا به حساب مي آمد.
گفته مي شود شانس بالاي علي اشرفي پور، علاوه بر سابقه مديريت زيست محيطي، به علت خويشاوندي او با اسفنديار رحيم مشايي است. از سوي ديگر فاطمه واعظ جوادي در نشست خبري روز يكشنبه در پاسخ به خبرنگاري كه درباره سوابق و عملكرد اشرفي پور پرسيد، تنها به گفتن اين جمله اكتفا كرد كه «نظر خودم را درباره ايشان به صورت مكتوب به رئيس جمهور اطلاع داده ام.» اين اظهار نظر خنثي از سوي جوادي در حالي بود كه در همان نشست خبري او بارها از عملكرد بسياري از وزيران دولت و معاونان و مديران كل سازمان حفاظت محيط زيست تعريف و تمجيد كرد. در واقع او با اين اظهار نظر، تلويحاً نارضايتي خود را از عملكرد اشرفي پور نشان داد.
اما نام محمد رويانيان و محمد باقر صدوق در حالي به عنوان گزينه هاي جديد مطرح مي شود كه تنها چند روز به پايان مهلت محمود احمدي نژاد براي اعلام اسامي اعضاي كابينه دهم فرصت باقي است.
محمد رويانيان كه نام او پيش از اين در كسوت فرمانده پليس راهور ناجا مطرح بود، آخرين روزهاي خدمت در نيروي انتظامي را مي گذراند. برخي اظهار نظرهاي او درباره مسايل زيست محيطي باعث شد تا توجه سبزها بيش از پيش به او معطوف شود. اعتراض او به كارخانجات داخلي به دليل توليد خودروهاي آلاينده و سرباز زدن آنها از نصب دستگاه بازگشت سوخت اضافي (كنيستر) در خودروها يكي از اخبار جنجالي پايگاه هاي خبري طرفدار محيط زيست در زمستان گذشته به حساب مي آيد. از طوي ديگر نام او به عنوان گزينه رياست سازمان تربيت بدني نيز مطرح شده بود. رويانيان درباره اين احتمال در گفت و گو با يكي از روزنامه هاي ورزشي گفته بود:« من 30 سال است كه سرباز اين نظام هستم و تا الان هم روحيه‌ام اين طور بوده كه هر جا تكليف شده كار كنم. »
اما قرار گرفتن نام محمد صدوق در اين فهرست موجب خوشحالي سبزها شد. خبرگزاري تخصصي «سبز پرس» در اين باره نوشت: « به نظر می رسد خبر قرار گرفتن نام دکتر صدوق در لیست احتمالی روسای محیط زیست دولت دهم می تواند برای طرفداران محیط زیست کشور اعم از دانشگاهی، رسانه ای و تشکل های مردم نهاد بسیار رضایتبخش باشد؛ چرا که انتخاب او از یکسو فراجناحی، غیرسیاسی و صرفا تخصصی است. از سوی دیگر جایگاه علمی و نیز کارنامه مثبت صدوق طی 3 دهه اخیر نویدبخش نجات محیط زیست ایران در صورت نشستن او بر صندلی ریاست سازمان محیط زیست ایران است.»
محمد باقر صدوق هم اكنون مدير كل حفاظت محيط زيست استان تهران است. اين مدير 59 ساله، مدرك كارشناس ارشد مهندسي محيط زيست و همچنين كارشناسي ارشد جامعه شناسي به طور همزمان دارد. علاوه براين صدوق داراي مدرك دكتراي علوم محيط زيست است. او همچنين سابقه تدريس در دپارتمان محيط زيست دانشكده فني دانشگاه اراك، دانشگاه آزاد اسلامي واحد اراك و همچنين آموزشگاه محيط زيست كرج را نيز در كارنامه دارد.

واكنش واعظ‌جوادي، درباره ادغام سازمان محيط زيست و وزارت كشاورزي:

بايد مجلس ترحيم سازمان حفاظت محيط زيست را برگزار كنيم

فرهیختگان: رئيس سازمان حفاظت محيط زيست درباره ادغام سازمان حفاظت محيط زيست و وزارت كشاورزي تحت عنوان وزارت كشاورزي، آب و محيط زيست گفت: دولت با اين ادغام مخالف است و اگر اين ادغام صورت بگيرد بايد مجلس ترحيم سازمان حفاظت محيط زيست را برگزار كنيم.
فاطمه واعظ‌جوادي كه صبح ديروز در آخرين نشست خود با خبرنگاران سخن مي‌گفت، در اين‌باره گفت: «بيشترين و بدترين مصرف آب را در بخش كشاورزي داريم و اگر مديريت آب را هم به بخش كشاورزي واگذار كنيم مشكلات بزرگي براي منابع آب و محيط زيست به‌وجود مي‌آيد. ما مخالفت خودمان با اين ادغام را به صورت مكتوب اعلام كرديم. نمي‌دانم نمايندگان مجلس از اين ادغام چه خيري مي‌بينند. اما با اين كار علاوه‌بر محيط زيست بايد براي آب هم مجلس ترحيم برگزار كنيم.» او همچنين گفت: «مي‌شود يك دستگاه كاملا حاكميتي زيرمجموعه يك دستگاه كاملا بهره‌بردار بشود؟!»

نگاهی به سرنوشت گوشی‌های موبایل فرسوده در کشور

طلاهایی که دفن می‌کنیم

فرهیختگان: هفته قبل يكي از اعضاي تحريريه روزنامه، بالاخره تصميم گرفت گوشي موبايل خودش را عوض كند. او چند سالي گوشي قديمي‌اي را داشت و به تعبير خودش آن را «مصرف» كرده بود.
از گوشي تنها چارچوبي مانده بود كه نه شماره‌گير درستي داشت و نه صفحه نمايشي سالم. تنها مي‌شد از مارك رنگ‌ورورفته آن تشخيص داد كه اين جسم عجيب و غريب گوشي موبايل است، نه چيز ديگر. خلاصه اينكه همكار ما، به‌محض دريافت حقوق از دفتر روزنامه خارج شد و يك ساعت بعد با يك گوشي موبايل جديد بازگشت. بعد از آنكه مجبورش كرديم به مناسبت خريد گوشي موبايل، دهان اعضاي تحريريه را شيرين كند، يك سوال در ذهن بعضي‌ها ايجاد شد؛ «با گوشي قديمي بايد چه كار كرد؟»  اولين اقدام براي پيدا كردن جواب سوال مراجعه به پاساژ معروف «علاءالدين» بود. عده‌اي از مغازه‌داران اين مركز تجاري، گوشي‌هاي موبايل دسته دوم را خريداري مي‌كنند و با تعميراتي مختصر آنها را دوباره و با قيمتي پايين‌تر مي‌فروشند. اما ديگر كار گوشي همكار ما از اين كارها گذشته بود و ناچار به سراغ تعميركاران تلفن‌همراه در زيرزمين علاءالدين رفتيم.

امروز را در تقویم ها روز خبرنگار نام گذاشته اند. روزی که به ما اختصاص دارد و باید در آن شاد باشیم.
امروز روی دیوارهای تحریریه تعداد زیادی عکس نصب شده است. عکس آنهایی که حتی نمی دانیم کجا هستند تا به آنها تبریک بگوییم.
امروز روی در یکی از اتاق های تحریریه، درست زیر نوشته «سردبیر»، عکس رضا نوربخش نصب شده است. سه روز است که از او بی خبریم...
کمی آن طرف تر روی میز سرویس «دانشگاه»، عکس مسعود باستانی و همسرش مهسا امرآبادی قرار دارد. از آنها بیشتر از یک و ماه نیم است که بی خبریم.
امروز با استادم تماس می گیرم، کلمه تبریک در دهانم نمی چرخد، «استاد... به رسم ادب تماس گرفتم... می دانم تبریک گفتن در این وضع درست نیست....» از آهی که پشت تلفن می کشد، ناراحتی اش را درک می کنم.
با دوستانم تماس می گیرم، همه ساکتند. انگار نه انگار که امروز قرار است برای ما مبارک باشد. پنجشنبه دفتر انجمن صنفی را پلمپ کردند، درست یک روز قبل از روز مبارک ما... اعضا قرار بود در مجمع عمومی سالیانه شرکت کنند و خیلی ها از شهرستان آمده بودند، روی در پلمپ شده انجمن امضا کردند و رفتند.
دیگر نباید دلخوش به این روز بود. بهتر است در تقویم ایران، خبرنگاران روز نداشته باشند...

امروز سبز پرس گزارش تصویری تکان دهنده ای را منتشر کرده است. گزارش مربوط به قطع جنگل های سوادکوه در استان مازندران است که عکسهای آن را بهادر آراسته تهیه کرده است.
جنگلهای سواد کوه، قریب به سه دهه است که با معضلات بسیاری دست و پنجه نرم می کند.
ماجرای احداث سد خاکی البرز مرکزی سالهاست که تمامی ندارد. این سد نزدیک به ۲۰ سال در حال ساخت است! دیروز هم خبر از پیشرفت ۴۰ درصدی آن آمده است! این سد باعث قطع چند سد هکتار از جنگلهای سوادکوه شده است.
مشکل دوم مربوط به زمین خواری به سبک روستایی در این منطقه است. عده ای از اهالی به بهانه سودهای کلان و به دست آوردن زمین در جنگل، نهال های لیمو و درختان باغی را در لابلای درختان جنگل می کارند و پس از یک تا دو سال که درختان به بار نشستند با فنس کشی به دور زمینی که در آن درختکاری کرده اند، ادعا می کنند که این زمین سالها در اختیار آنها بوده و باغ آنهاست. به این ترتیب هر کس بیشتر بتواند لیمو بکارد بیشتر صاحب زمین می شود و می تواند درختان بیشتری را قطع کند! این مسئله را یکی از اهالی شیرگاه از شهرهای منطقه سوادکوه می گوید.
مورد سوم هم قطع گسترده درختان در سوادکوه است که به انگیزه های تجاری صورت می گیرد. درختان منطقه های «لفور»، «پلنگ دره» و «برنجستانک» در سوادکوه چند سالی است که با پدیده قطع گسترده روبرو هستند. این ماجرا نه به درختان کم سن و سال رحم کرده است و نه به کهنسالان. سال گذشته که به همراه گروهی از دوستان راهی جنگل های لفور بودیم، تنه های قطع شده درختان کهنسالی را در حاشیه جاده خاکی داخل جنگل دیدیم که بدون اغراق شعاع تنه هر کدام بین یک متر یا یک و نیم متر بود. معلوم نبود چه کسی مجوز قطع گسترده این درختان را صادر کرده بود اما صحنه ای ما دیدیم درست شبیه به همین صحنه ای بود که سبز پرس آن را منتشر کرده است. این موضوع نشان می دهد که قطع گسترده درختان در جنگل های سوادکوه، تبدیل به یک عادت شده است و انگار شرکت های بهره برداری چوب (و البته قاچاقچیان) تا از سوادکوه کوهستانی عریان باقی نگذارند، راضی نمی شوند.

فرهيختگان: جمعی از فعالان حوزه محیط زیست و میراث فرهنگي، درباره وضعیت دکتر محمد علی داد خواه نامه اي سرگشاده را خطاب به «مسئولان کشور» نوشتند.
محمد علي دادخواه بيست روز قبل در خلال برگزاري نشستي در «دفتر وكالت راد» در اصفهان به همراه جمعي از وكلاي اصفهاني بازداشت شد و تاكنون در بازداشت به سر مي برد.
در اين نامه كه با بيتي از حافظ آغاز مي شود، آمده است: « سید محمد علی دادخواه وکیل دلسوز و مردمی در مقالات و کتابهای خود تلاش کرده است، احساس زیبایی شناختی و حس معنویت و اخلاقی را که در اثر گشت و گذاردر محیط های طبیعی و فضاهای شهری به ویژه زادگاه خود، اصفهان، بدست آورده است، به دیگران منتقل کند و همواره اشاره به تاثیر طبیعت بر فرهنگ بشری، و طبیعت ایران بر فرهنگ مردم این مرز و بوم داشته است.»

فرهيختگان: وقتي قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در صحن علني مجلس به تصويب رسيد، شايد فعالان محيط زيست بيش از هر گروه ديگري خوشحال شدند. چرا كه اين قانون كه در هفت بخش تنظيم شده بود، بخشي مجزا با عنوان «حفظ محيط زيست، آمايش سرزمين و توازن منطقه اي» داشت. آنها كه به برخي جهتگيري هاي دولتهاي قبل در قبال مسايل زيست محيطي انتقاد داشتند، اين قانون را نقطه اميدي براي حفظ منابع طبيعي و ذخاير ارزشمند حيات در كشور مي دانستند. برنامه چهارم قرار بود از ابتداي سال 1384 و تا پايان سال 1388 به اجرا درآيد اما با انتخاب محمود احمدي نژاد به عنوان رئيس جمهوري و تغيير كابينه بسياري از مواد اين قانون، خصوصاً بخش مرتبط با محيط زيست آن به اجرا در نيامد. يكي از فصول قانون برنامه چهارم كه اجراي آن به دست فراموشي سپرده شد، «آمايش سرزمين و توازن منطقه اي» بود.
دكتر مجيد مخدوم فرخنده، استاد محيط زيست دانشگاه تهران و «پدر علم نوين حفظ محيط زيست»، در تعريف «مطالعات آمايش سرزمين» مي گويد: « آمایش سرزمین، تنظیم فعالیت های انسان در فضا و مکان است. این تعریفی بسیار ساده است. یعنی مشخص کنیم چه کاری در کجا انجام شود. مثلاً اگر قرار است طرح توسعه ای در کشور انجام شود، مشخص شود چه نوع طرحی در چه جایی انجام شود.»
به طور كلي هر منطقه اي در كره زمين، داراي ويژگي ها و منابعي است. مثلاً مناطق كويري از منابع آبي بسيار كمي برخوردارند اما در عوض ممكن است منابع معدني و انرژي خورشيدي فراواني داشته باشند. به همين علت اجراي طرح هاي گسترده كشاورزي در اين مناطق امكان پذير نيست و به جاي آن مي توان طرح هاي تامين انرژي خورشيدي و يا استخراج معادن را راه‌اندازي كرد. تعيين و انتخاب نوع طرح ها در مناطق مختلف بر عهده مطالعات آمايش سرزمين است.

فرهيختگان: فهرست نامزدهاي رياست سازمان حفاظت محيط زيست، روز دوشنبه رسماً اعلام شد.
هيئت ده نفره رئيس جمهوري كه مسئوليت انتخاب افراد كابينه دهم را بر عهده دارند، 9 نفر را به عنوان نامزدهاي نشستن بر كرسي پرديسان مشخص كردند.
در اين فهرست كه توسط خبرگزاري دولتي ايرنا منتشر شده است، تنها به ذكر نام خانوادگي افراد بسنده شده و اطلاعات ديگري درباره آنها ذكر نشده است.
سلطانخواه، آجورلو، سليمان پور، اشرفي پور، امين زاده ، دانيالي، اسکندري، فضل الله موسوي و يزدي افرادي هستند كه به عنوان جانشين فاطمه واعظ جوادي در نظر گرفته شده اند. با اين حال در هيچ كجاي اين فهرست، نام واعظ جوادي به چشم نمي خورد.
گفته مي شود كه در اين ميان شانس نسرين سلطانخواه، فاطمه آجرلو و هادي سليمان پور از بقيه بيشتر است.

فرهيختگان: آنهايي كه در دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران تحصيل كرده اند، در محوطه سرسبز دانشكده مزار مردي را مي شناسند كه پايه گذار جنگلداري علمي در ايران است. «مهندس كريم ساعي» كه روزگاري در دانشكده كشاورزي تحصيل مي كرد، حالا در پناه سايه درختان كهنسال دانشكده آرميده است. مردي كه اولين مدير جنگلباني كشور بود و براي اولين بار آماري از مساحت جنگلهاي كل كشور را تهيه كرد. يادگارهاي زنده اش هنوز وجود دارند. پارك ساعي و درختان تناور خيابان وليعصر تهران به ابتكار و طراحي او ايجاد شدند.
ساعي در سال 1289 در مشهد متولد شد. تحصیلات دانشگاهی خود را در مدرسۀ عالی(دانشکده) فلاحت دانشگاه تهران (واقع در كرج) گذراند و در سال 1310 با درجۀ مهندسی فارغ‌التحصیل شد. با قبولي در چارمين دوره اعزام محصلان به خارج از كشور براي مدت دو سال به مونپلیه(Montpellier) در انستیتو اگرونومیک فرانسه رفت و با درجه ممتاز فارغ التحصيل شد. موفقيت هاي تحصيلي او باعث شد تا مجله علمی تخصصی Revue du bios در فرانسه، او را به عنوان یکی از چهره‌های شاخص علم جنگل در آن سالها معرفی كند. پس از آن فوق ليسانس خود در رشته آمار جنگل را در سال 1316 ازدانشگاه بركلي كاليفرنيا گرفت و به كشور بازگشت.

گزارشي از روند تخريب جنگل ها در ايران

سبزها در سکوت محو مي شوند

فرهیختگان: آن باريكه سبز رنگي كه در نقشه هاي جغرافي، زير درياي خزر وجود دارد، فقط 1/1 درصد از كل خاك ايران را تشكيل مي دهد. اما همان مقدار ناچيز هم روز به روز كوچكتر مي شود. سرعت محو شدن آن باريكه سبز آنقدر زياد شده كه نگراني سازمان هاي بين المللي را هم بر انگيخته است.
از اولین برآورد مساحت جنگلهای ایران، بیش از 60 سال می گذرد. در طول این مدت، وسعت زیادی از جنگلهای ایران دستخوش تغییراتی شده است که تغییر کاربری بیش از یازده درصد آنها، اصلی ترین این تغییرات است.
اولین برآورد از مساحت جنگلهای ایران توسط کارشناسان «اداره جنگلبانی» انجام شد. پیش از آن «دایره جنگل» که زیر نظر «اداره کل فلاحت» از زیر مجموعه های «وزارت اقتصاد ملی» فعالیت می کرد، اولین تشکیلات مدیریت جنگل در کشور بود که بعد از چند سال به اداره جنگلبانی ارتقاء یافت. مهندس کریم ساعی، رئیس این اداره، جنگل شناسان را گرد هم جمع کرد تا مساحت جنگلهای کشور را مشخص کنند. آماری که در سال 1325 از مساحت جنگل های ایران منتشر شد، 18 میلیون هکتار مشتمل بر 10 میلیون هکتار جنگل و 8 میلیون هکتار زمین جنگلی بود. اما برابر با آخرین آمارها، امروزه سطح کل جنگلهای کشور به رقم 4/12 میلیون هکتار تنزل پیدا کرده است. در واقع در طول 60 سال در حدود 30 درصد از جنگلهای کشور محو شده اند. البته رقم 18 ميليون هكتاري كه ساعي و همكارانش از سطح جنگل هاي كشور به دست آورده اند نيز، ميزان اوليه و اصلي جنگل هاي كشور نبود. چرا كه جغرافيداني آلماني به نام بوبك در سال 1330 اولين نقشه پوشش گياهي ايران را تهيه كرد و متوجه شد كه مساحت اوليه جنگل هاي ايران، در حدود 6/1 برابر مساحت جنگلها در آن زمان و در حدود 29 ميليون هكتار بوده است.

فرهيختگان: ظهور پديده گرد و غبار در آسمان ايران و ارتباط مستقيم اين پديده با تالاب خشك «هورالعظيم» باعث شد توجه كشورهاي منطقه به يكباره متوجه وضعيت محيط زيست در كشور جنگزده عراق شود.
 چرا كه بسياري از كارشناسان محيط زيست در روزهاي گذشته منشاء گردوغبار هواي ايران را بستر خشك اين تالاب دانستند.
هورالعظيم يكي از بزرگ‌ترين تالاب‌هاي جهان است كه در فهرست تالاب‌هاي بين‌المللي رامسر نيز به ثبت رسيده است. وسعت اين تالاب به حدي زياد است كه قسمتي از آن نيز در خاك ايران امتداد يافته و به نام تالاب شادگان در استان خوزستان شناخته مي‌شود. اما همانند هورالعظيم، شادگان نيز در وضعيت مناسبي به‌سر نمي‌برد. به تعبيري مي‌توان گفت كه پس از هورالعظيم، شادگان هم با خطر خشك شدن و دامن زدن به پديده گرد و غبار در آسمان كشور روبه‌رو است. با اين حال توجه چنداني از سوي متوليان محيط زيست به اين تالاب و تالاب‌هاي ديگر نمي‌شود و اكنون شمار زيادي از تالاب‌هاي بزرگ كشور در معرض خطر هستند. با وضع فعلي، به نظر مي‌رسد كه پس از عراق، ايران دومين منبع بالقوه براي توليد گرد و غبار در منطقه براي سال‌هاي آينده باشد؛ گرد و غباري كه گوشه‌اي از اثرات خود را در هفته گذشته به ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي كشورمان تحميل كرد.

با استعفاي تنها خلبان سازمان محيط زيست:

گشت هوايي محيط زيست تهران معلق شد

فرهيختگان:با استعفاي تنها خلبان در اداره كل محيط زيست استان تهران، گشت هوايي اين اداره كل معلق شد.
مهدي طايفه، خلبان اداره كل محيط زيست تهران به خبرنگار فرهيختگان گفت: « روز شنبه استعفاي خود را به اداره كل ارسال كردم.»
خلبان مستعفي محيط زيست تهران ادامه داد: «آخرين ماموريتم براي محيط زيست تهران را هفته گذشته انجام دادم وبراي جمع آوري اطلاعات آلودگي هواي تهران پرواز كردم.»
او درباره علل استعفاي خود گفت: «متاسفانه محيط زيست تهران، درسال جاري هزينه هاي تامين و نگهداري هواپيما را تامين نكرده است. علاوه بر اين از ابتداي سال جاري نيز هيچ قرار دادي با من بسته نشده است.»

ايران، پانزدهمين کشور آلاينده هوا در جهان؛

واعظ جوادي: خدا را شكر

فرهيختگان: همزمان با اعلام شدن نام ايران به عنوان پانزدهمين كشور آلاينده هوادر جهان، معاون رئيس جمهور خدا را شكر كرد كه ايران جزء 10 كشور اول نيست. اين در حالي است كه پيش از اين ايران در رتبه 19 قرار داشت و اين تغيير رتبه به معناي وخيم تر شدن وضع آلودگي هوا در كشور است.
رئيس سازمان حفاظت محيط زيست در مراسم افتتاح اولين نيروگاه بيوگاز خاورميانه در مشهد نسبت به اين نزول جايگاه ابراز نگراني كرد. اين نگراني واعظ جوادي از نزديك شدن رتبه ايران به ده كشور اول آلاينده جهان از بابت سلامتي شهروندان و حفظ محيط زيست نبود بلكه او جايگاه سياسي كشور در جهان را بيش از حوزه فعاليت خود در نظر داشت.

امروز خبرگزاری مهر اقدام جالبی انجام داده است. گزارشی تشریحی - تصویری از مرگ دریاچه پریشان منتشر کرده است که درآن از چند عکس جالب بهره گرفته است.
دو تا از عکس ها، از یک زاویه و در دو زمان مختلف گرفته شده است که مقایسه میزان آب دریاچه را انجام داده است.

مطلع شدم که «بنفشه سام گیس» روزنامه نگار توانا و با سابقه کشورمان اخیراْ اقدام به راه اندازی یک وبلاگ کرده است. البته او در وبلاگش قصد ندارد مطالب روزانه خود را منتشر کند و ماهیت این وبلاگ گزارش هایی است که او در سال های گذشته با موضوعات اجتماعی و موسیقی در روزنامه ها به چاپ رسانده است.
سام گیس حدود ۱۵ سال سابقه کار در روزنامه های کشور را دارد. او در روزنامه هایی چون اخبار، صبح امروز، جامعه، توس، نشاط، ایران، خرداد، شرق و... قلم زده است و در حال حاضر در گروه اجتماعی روزنامه اعتماد مشغول به کار است.
قلم تلخ سام گیس و نوع پرداختن به سوژه ها، گزارش های او را از بسیاری از گزارش های مطبوعاتی ایران متمایز می کند.
استاد «مسعود بهنود» که از او به عنوان روزنامه نگار پیر یاد می شود بارها از سام گیس به عنوان روزنامه نگار توانا یاد کرده است.
استاد «علی اکبر قاضی زاده» که از روزنامه نگاران باسابقه و از برترین استادان روزنامه نگاری و گزارش نویسی در کشور است نیز گزارش های بنفشه سام گیس را جزء گزارش های منحصر به فرد در مطبوعات کشور می داند. قاضی زاده از آخرین کتاب خود با عنوان گزارش نگاری، چند گزارش از سام گیس را به عنوان نمونه گزارش های موفق در مطبوعات آورده است.
گزارش های سام گیس نوع خاصی از پرداختن به سوژه را در خود دارد.

او در معرفی وبلاگش نوشته است:

اين صفحه ، يك حافظه آشكار است . حافظه آشكار يك خبرنگار . خود خواهانه ، صفحه اي باز كردم كه نوشته هايم ، بي آنكه براي خوانده شدن ، محتاج به پول و خودفروشي باشد ، در خاطرات قرن، خود را عرضه كند.

بدون هیچ تعارفی، بنفشه سام گیس برای من پیش از آنکه به عنوان یک همکار ارزشمند باشد، به عنوان استاد و راهنما در حرفه روزنامه نگاری است. بارها از او در تهیه گزارش و خبر کمک گرفته ام و راهنمایی های او برای من بسیار ارزشمند است.
باید بگویم همکاری با او در یک تحریریه برای من «افتخاری بزرگ» است.
به استاد عزیزم به خاطر راه انازی وبلاگش تبریک می گویم و پیشنهاد می کنم به وبلاگ بنفشه سام گیس بروید و از خواندن گزارش های او لذت ببرید.

مثل سال گذشته، امسال هم از گرین بلاگ حمایت می کنیم.
مهدی اشراقی عزیز روی وبلاگش درباره هزینه های گرین بلاگ نوشته است. ادامه فعالیت گرین بلاگ در سال جدید، ۳۰۰ هزار تومان هزینه دارد که فکر می کنم همه کسانی که وبلاگشان در این سایت ثبت شده، موظف هستند در تامین مخارج آن همکاری کنند.

شماره حساب: ۳۴۳۵۵۶۵۰۹۲
شماره کارت: ۶۲۷۳۵۳۱۰۳۰۰۷۱۶۶۶ (برای انتقال از طریق کارت اعتباری)
بانک: تجارت، شعبه خیابان طالقانی
کد شعبه: ۴۰۰
به نام: مهدی اشراقی

امروز مانیفست سبز میرحسین موسوی ارائه می شود. البته در این برنامه خودش حضور ندارد و همسرش به نیابت او مانیفست را ارائه خواهد داد.
این اولین بار است که یک کاندیدای ریاست جمهوری برنامه اش درباره محیط زیست را ارائه می دهد. باید این کار را به فال نیک گرفت.
البته به قول استاد و دوست عزیزم ناصر کرمی، «آن حس بدبینی ذاتی که مختص خبرنگاران است» باعث می شود تا نکته ای را بگویم: 
ارائه مانیفست سبز میرحسین آغازگر نوع جدیدی از تبلیغات انتخاباتی است، اما به همان اندازه نیز پتانسیلی برای تبلیغات غیرواقعی را به کاندیداها می آموزد. در واقع باید منتظر بود تا در انتخابات آینده (و یا احتمالاْ در دور دوم انتخابات) کاندیداها کمی پر رنگ تر درباره محیط زیست صحبت کنند (و اهداف خود در این حوزه را بزرگنمایی کنند.)
در هر صورت و با وجود آنکه از این حرکت میرحسین موسوی حمایت می کنم ذکر این نکته را واجب می دانم که عدم حضور او در این جلسه نشانه اهمیت کم محیط زیست در نزد اوست!

جزئیات این برنامه را در سبز پرس بخوانید.

قرار است مانیفست زیست محیطی میرحسین موسوی روز شنبه هفته آینده اعلام شود. زهرا رهنورد همسر میر حسین این کار را انجام خواهد داد. لینک مطلب در سبز پرس

اما یک موضوع: اینکه چرا میرحسین موسوی شخصا در جلسه اعلام این مانیفست حضور پیدا نمی کند برای من موجب تردید است. چرا که او درباره مسایل اقتصادی و سیاسی شخصاً اظهار نظر می کند و این به معنا اهمیت موضوعات این چنینی است اما او درباره محیط زیست، چنین کاری را انجام نمی دهد.
به عنوان یک فعال محیط زیست از این رفتار میرحسین موسوی این طور برداشت می کنم که برای او هم محیط زیست جایگاه ویژه ای ندارد. او هم مانند بقیه به محیط زیست به چشم مقوله ای لوکس و فانتزی نگاه می کند و هنوز به این باور نرسیده است که تنها ضمانت درست برای توسعه پایدار و منطقی، حفظ محیط زیست است. او حتی در فیلم تبلیغاتی اش یک بار هم از کلمه محیط زیست و کلمات مرتبط با آن صحبت نکرد. اما احمدی نژاد با زیرکی خاصی درباره وضعیت دریاچه ارومیه صحبت کرد.
متاسفانه احساس می کنم اتفاقی که نباید می افتاد، در شرف وقوع است. محیط زیست در حال تبدیل به ابزاری برای تبلیغات سیاسیون است. از این اتفاق ناخوشایند می ترسم...

در خبرگزاری ایسنا خبر تولد سه توله ببر سفید بنگال را خواندم. به نقل از شینهوا (خبرگزاری چین) بود. اسم این سه تا توله را کامیکا، کامالا (دختر) و خالد (پسر) گذاشته اند. باغ وحش اولم در بلژیک این روزها به خاطر تولد این سه توله حسابی کار و بارش سکه شده!

عکسهای بیشتر در ادامه مطلب

برای فردا هم گزارشی با موضوع پرندگان تهران در صفحه ۱۰ فرهیختگان دارم. هیچ می دانستید در خیابان قیطریه تهران فلامینگو مشاهده شده است؟!

(امیدوارم بازاریابی من برای روزنامه جواب بدهد و همه روزنامه ما را بخرند!)

ضمیمه اعتماد: خارجي ها گفته اند 22 آوريل «روز جهاني زمين» است و ايراني ها آن را به «روز زمين پاک» ترجمه کرده اند. پاک يا نا پاک چه فرقي دارد؟ وقتي ما پول داريم و مي توانيم با آن همه کار بکنيم، چه فرقي مي کند زمين پاک باشد يا نا پاک؟ چه فرقي مي کند فلان موجود زنده در جهان باشد يا نه؟ مهم پول است که خدا را شکر مثل چرک کف دست مي آيد و مي رود. روز به روز هم ياد مي گيريم چگونه بيشتر پول درآوريم.
راستش را بخواهيد من هم تا همين يک ساعت پيش جوگير شده بودم و مطلبي بلندبالا در حمايت از کره زمين براي اين ستون آماده کرده بودم. براي تيتر مطلب هم نوشته بودم؛ «زندگي، زمين و ديگر هيچ...»
اما وقتي کمي فکر کردم با خود گفتم چرا بيخود و بي جهت اين چند خط را سياه کنم و از راهپيمايي امريکايي ها در 1970 بنويسم؟ اصلاً به ما چه ربطي دارد يک مشت شکم سير در آن سر دنيا مي خواستند از حرف هاي سناتورشان حمايت کنند و 20 ميليون نفري به خيابان ها ريختند و گفتند «تنها يک زمين داريم».
تجربه ثابت کرده پول حلال همه دردهاست. اصلاً آدم ها زنده اند تا پول درآورند و خرج کنند. آنها هم که مي گويند محيط زيست در خطر است و چنين است و چنان است، يک مشت مرفه بي درد هستند که از پول درآوردن و خرج کردن خسته شده اند و دنبال سرگرمي جديد مي گردند. مي گويند محيط زيست را بايد حفظ کنيم چون خوراک و پوشاک و مسکن و دارو و... ما را تامين مي کند. يک کلمه از حرف هايشان را باور نکنيد، اگر همه حيوان ها و گياه ها از بين بروند، اگر همه آب هاي جهان آلوده شوند و وجب به وجب خاک کره زمين پر از مواد سمي باشد، کوچک ترين نگراني به دلتان راه ندهيد چون غذا اينجاست، تو جيب ها و کيف هاي شما. فقط کافي است يک تابه برداريد و چند اسکناس داخل آن بيندازيد و سرخ کنيد. ميرزا قاسمي اسکناس هم محشر است. از خانم سميراميس خواهش مي کنم هفته آينده در همين صفحه و در ستون نکات خانه داري، دستور طبخ انواع غذاهاي خوشمزه ديگر با اسکناس را بنويسد. اگر مريض هم شديد، اصلاً نگران نباشيد. پول که داريد، نيازي هم به بيمه و اين حرف ها نيست. سريع به پزشک مراجعه کنيد. او هم برايتان سکه هاي شفابخش را تجويز مي کند. روزي سه وعده بعد از غذا نوش جان کنيد، خوب مي شويد. پوشاک و مسکن را هم که خودتان بهتر مي دانيد چگونه از پول به دست مي آيد.
اگر جو زمين هم پر از دود و گازهاي سمي شد، باز هم نگران نباشيد. بوي پول روح و روان آدم را تازه مي کند.
محيط زيستي ها حتي افسانه سرايي هم مي کنند. مي گويند بزرگ ترين تمدن هاي باستاني به خاطر از بين رفتن منابع طبيعي شان نابود شده اند. آنها از هيچ چيز خبر ندارند. آنها نمي دانند تمدن هاي باستاني به خاطر اين نابود شدند که هنوز پول اختراع نشده بود.
يک کلام از حرف هاي طرفداران محيط زيست را باور نکنيد. آنها فقط مي خواهند شما از وظيفه خطير پول درآوردن و رسيدن به رفاه جا بمانيد تا وقتي بي پول و گرسنه و درمانده شديد، به ريش شما بخندند. پس تا مي توانيد از اين آدم ها دوري کنيد و هر جور شده دنبال پول باشيد. اصلاً مهم نيست لايه ازن سوراخ باشد، يخ هاي قطبي در حال آب شدن باشند، نسل نيمي از جانوران جهان در خطر باشد، در اعماق اقيانوس ها و خارج از جو زمين هم زباله وجود داشته باشد و بيماري هاي زيادي نسل انسان را تهديد کند. مهم اين است که حساب بانکي شما پر باشد.

پیش در آمد:
قبل از هر چیز بگویم که این تیتر و مطلب به انگیزه راه انداختن یک بازی وبلاگی نوشته نشده. البته اگر آنهایی که این نوشته ها را می خوانند دوست دارند این را به یک بازی وبلاگی (از همان هایی که یکی موج مکزیکی راه می اندازد بقیه ادامه می دهند!) تعبیر مختارند. من هم استقبال می کنم. اگر نه، نه!

پیش زمینه:
سال گذشته بود که با گرگ خاکستری داشتیم خیال پردازی می کردیم و می خندیدیم. محور صحبتمان درباره رئیس جمهور شدن گرگ خاکستری بود و اینکه اگر او رئیس جمهور شود چه کار می کند. او که از برنامه هایش می گفت، کابینه اش را هم مشخص کرد! ریاست سازمان حفاظت محیط زیست به همسرش رسید. روشنا (همسر گرگ خاکستری) هم قول داد فرماندهی گارد حفاظت از محیط زیست را به من تفویض کند!
هرچند که در صورت پیروزی گرگ خاکستری در انتخابات! قرار است من فرمانده گارد محیط زیست شوم، اما حالا که این دوست ما از کاندیداتوری صرف نظر کرده (!) من هم خودم را در طبقه نهم سازمان حفاظت محیط زیست و پشت میز ریاست این سازمان تصور می کنم. بالاخره هر چه باشد، ذهن آدم در خیال پردازی حد و مرزی نمی شناسد!

ضمیمه اعتماد:ماجراي سيل قم هنوز ادامه دارد؛ همان سيلي که در هفته دوم تعطيلات نوروز در «رودخانه قم» جاري شد و خسارت هاي جاني و مالي برجاي گذاشت. جاري شدن سيل در يک رودخانه و خسارت مالي و جاني به اندازه کافي خبري عجيب بود ولي عجيب تر از آن سخنان استاندار قم در رابطه با اين حادثه بود. محمد ناظمي اردکاني هفته گذشته به خبرنگاران گفته بود؛ «براي اجراي مطالعات طرح تغيير مسير رودخانه قمرود از داخل شهر به بيرون شهر يک ميليارد ريال اعتبار اختصاص يافت.» او که «رودخانه قم» را براي «اسکان زائران و پارکينگ وسايل نقليه» لازم دانسته، گفته است؛ «ما بايد در خصوص اجراي اين طرح جدي باشيم تا بتوانيم از اين ظرفيت مناسب در محدوده شهري به خوبي استفاده کنيم.» اين درست که طغيان رودخانه قم باعث وارد شدن خسارت به زائران و شهروندان قمي شده است. اما وارد شدن اين خسارت ها نه به دليل وجود رودخانه در شهر که به دليل تصميم اشتباه شهرداري قم در سال هاي گذشته بوده است.
عبور رودخانه از يک منطقه تابع شرايط مختلفي چون عوارض زمين، نوع خاک و... است. بستر رودخانه نيز طي ساليان دراز شکل مي گيرد و تغيير آن تنها با عوامل طبيعي امکان پذير است. به بيان ديگر نمي توان جهت رودخانه ها را به صورت مصنوعي تغيير داد چرا که جاري شدن سيل در مسير رودخانه امري طبيعي است و سيلاب در حالت عادي مسيري را طي مي کند که عوارض زمين اجازه مي دهند. پس حتي در صورت تغيير مسير رودخانه به وسيله کانال و آبراهه هاي مصنوعي، در واقع جاري شدن سيل و طغيان رودخانه، آب دوباره همان مسير قديمي خودش را طي خواهد کرد؛ و دوباره روز از نو روزي از نو...
با اين حساب تغيير مسير رودخانه تنها هزينه را افزايش مي دهد و هيچ سودي به حال سيلاب و مهار آن نخواهد داشت. تنها راه جلوگيري از وارد شدن خسارت ناشي از سيل، بازگرداندن بستر رودخانه به حالت عادي مکان يابي براي احداث پارکينگ در محلي مناسب و به دور از خط است. وگرنه هر چند سال يک بار، با طغيان رودخانه، خسارت هاي اينچنيني به اموال شهروندان وارد خواهد آمد.

ضمیمه اعتماد: در واپسين ماه هايي که بيل کلينتون در کاخ سفيد حضور داشت، ال گور و جرج بوش پسر در حال سفر به ايالت هاي مختلف امريکا بودند تا برنامه هاي خود را به گوش مردم کشورشان برسانند. اين دو نفر بر سر مسائل مختلف با هم اختلاف نظر داشتند و گاه مناظره هاي آنان شکل دعوا به خود مي گرفت. يکي از اساسي ترين اختلافات آنها، مساله محيط زيست بود چرا که ال گور برنامه هاي خود را با تاکيد بر حفظ محيط زيست اعلام کرده بود اما بوش اين ديدگاه را رد مي کرد و معتقد بود اقتصاد و سياست خارجي از همه چيز مهم تر است، تا جايي که بوش در يکي از سخنراني هايش ال گور را به باد انتقاد گرفت و گفت؛ «او درباره مسائل زيست محيطي بيش از حد پافشاري مي کند، پافشاري هاي او باعث مي شود در چند سال آينده نيمي از امريکايي ها شغلي نداشته باشند.»هرچند ال گور در انتخابات امريکا پيروز نشد و پس از آن، عطاي سياست را به لقايش بخشيد، اما سياست هاي اقتصادي بوش نيز چندان پايدار نبود و در حال حاضر بسياري از امريکايي ها بيکار هستند. تقابل ديدگاه طرفدار محيط زيست و ديدگاه مخالف آن تنها در انتخاب جرج بوش مطرح نشد، بلکه سال گذشته نيز اين تقابل دوباره در انتخابات امريکا مطرح شد. اما اين بار نتيجه عکس دوره قبل بود و باراک اوباما موفق شد با اعلام برنامه اش در قبال محيط زيست، حمايت سبزها را نيز جلب کند. به دليل خسارت هاي عظيم اجتماعي و اقتصادي که دولت ها طي چند دهه اخير بر اثر تخريب محيط زيست و منابع طبيعي با آن روبه رو بوده اند، امروزه محيط زيست تبديل به مقوله يي زيربنايي و مهم در تصميم گيري کشورهاي توسعه يافته شده است. معمولاً کانديداهاي انتخاباتي اين کشورهاي برنامه يي منسجم و حساب شده براي صيانت از محيط زيست ارائه مي کنند. حتي در بعضي از کشورها نظير آلمان، احزاب سياسي سبز صاحب کرسي هاي مختلف نيز مي شوند.اما در کشور ما به رغم آنکه برابر قانون اساسي، حفظ محيط زيست وظيفه يي ملي است، اما کمتر کانديدايي به آن توجه جدي داشته است. شايد اولين بار که کلمات مرتبط با ادبيات زيست محيطي وارد تبليغات انتخاباتي شد، نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري بود. در آن دوره، يکي از کانديداها روي بيلبورد تبليغاتي اش، از حفظ محيط زيست ياد کرده بود و چند کانديداي ديگر نيز در سخنراني هايشان، از واژه «توسعه پايدار» استفاده کرده بودند. با اين حال هيچ يک از کانديداهاي آن دوره برنامه يي مشخص را درباره محيط زيست کشور ارائه نکرده بودند. به زبان ديگر، به دليل تغيير اجتناب ناپذيرً نگرش جامعه نسبت به محيط زيست، اين مقوله صرفاً به عنوان حربه يي تبليغاتي مورد توجه قرار مي گرفت. کاهش بارندگي و تغييرات جوي در سال گذشته، خشک شدن تالاب ها، فقر و فرسايش خاک و در پي اين اتفاقات وارد شدن صدمه جدي به بخش کشاورزي کشور باعث شده مساله محيط زيست در انتخابات دوره دهم رياست جمهوري اهميت ويژه يي بيابد. در اين ميان، سياست هاي زيست محيطي رئيس جمهور آينده نقشي اساسي را ايفا مي کند، چرا که شکوفايي اقتصاد کشور، خصوصاً در بخش کشاورزي تنها در گرو پايداري محيط زيست است. مهدي کروبي و ميرحسين موسوي که کانديداتوري خود را رسماً اعلام کرده اند، تاکنون هيچ گونه موضع گيري خاصي درباره محيط زيست اعلام نکرده اند. تنها ميرحسين موسوي در ستاد انتخاباتي خود کميته محيط زيست تشکيل داده است اما هنوز برنامه هاي موسوي براي نجات محيط زيست کشور اعلام نشده است. وجود کميته محيط زيست در ستادهاي انتخاباتي، اين امکان را براي فعالان و متخصصان محيط زيست فراهم مي کند تا مطالبات و انتظارات خود از رئيس جمهور آينده را درخواست کنند. به علاوه اين امکان را فراهم مي کند تا سبزها مشارکتي جدي تر در انتخابات داشته باشند. هرچند هنوز در ميان مردان سياست افرادي وجود دارند که توجه به محيط زيست را توطئه غرب و ژست غرب زدگي مي دانند، اما وظيفه قانوني دولت و ملت که موضوع اصل پنجاه قانون اساسي است، نبايد فراموش شود.

امروز در خبرها آمده بود، شورايعالي محيط زيست مجوز حفارى گاز را در «پارك ملي نايبند» به وزارت نفت داد.
در ماه هاي گذشته، اين چندمين بار است كه كلمه شوراي عالي محيط زيست و تصميماتش در رسانه ها منعكس مي شود. شورايي كه فقط وقت رئيس جمهور را مي گرفت و با تصميم او منحل شد. با اينكه مجلس، احمدي نژاد را مكلف به بازگرداندن آن كرد اما رئيسجمهور گوشش به اين حرفهاي بدهكار نبوده و نيست و هيچ خبري مبني بر بازگشت شوراي عالي محيط زيست به صحنه تصميم گيري به گوش نمي رسد.
اما با اين حال هنوز هم سازمان حفاظت محيط زيست از شورايي صحبت به ميان مي آورد كه نام حفاظت از محيط زيست را يدك مي كشد. در حالي كه ماهيت آن نامشخص است. هنوز معلوم نيست كه جلسات شورا با حضور چه كساني تشكيل مي شود و دبيرخانه واقعي اين جمع، كجاست. آيا سازمان حفاظت محيط زيست است يا نه، دفتر رياست جمهوري؟
هنوز هيچكس نامي از چهارنفر متخصص محيط زيستي كه بايد در شوراي عالي حضور داشته باشند را فاش نكرده است و اينطور به نظر مي رسد كه هيچ متخصصي در اين شوراي عالي حضور ندارد.
اصلاً ذات تشكيل مجدد اين شوراي عالي مشكوك است. اگر شورايعالي محيط زيست دوباره به عرصه تصميم گيري بازگشته است، چرا جلسات آن بايد در كميسيون زيربنايي دولت تشكيل شود و چرا بايد وزرايي كه هيچ حقي در شوراي عالي محيط زيست ندارند در آن توانايي اظهار نظر و حق راي داشته باشند؟
جالب اينجاست كه شوراي عالي محيط زيستي كه دولت نهم ادعاي آن را دارد، فقط در مورد صدور مجوزهاي مخرب فعال است. مجوزهايي كه هر عقل سليم و بينش بدون تخصصي درباره دامنه تخريب هاي وسع آن شك ندارد؟
آنچه از اين طرز برخورد دولت، با شوراي عالي محيط زيست بر مي آيد، اين است كه هيأت وزيران قصد دارند تا با الصاق نام شوراي عالي محيط زيست به طرح هاي مخرب خود، توجيهي زيست محيطي براي آن پيدا كنند. وگرنه، هر كسي مي داند كه اكتشاف گاز در پارك ملي نايبند، تخريبي غيرقابل جبران را در پيش خواهد داشت.
اما سوالي را كه چند ماه پيش از خانم جوادي پرسيده بودم را دوباره در اينجا تكرار مي كنم:

سركار خانم جوادي لطفاً چند و چون شكلگيري مجدد شوراي عالي محيط زيست را براي ما تشريح كنيد. به ما بگوييد اين شورا كه ماهيت نا معلومي دارد و تصميم هاي مهمي را اتخاذ مي كند، تا چه حد منطبق بر قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست است؟ آيا دبير اين شورا شما هستيد يا نه؟

اين هفته به نسبت هفته گذشته، با انبوهي از اخبار زيست محيطي روبرو بوديم. يكي از اخبار در خور توجه، ماجراهاي كشند سرخ بود. در اوايل هفته خبر از احتمال تشديد اين پديده روي خروجي خبرگزاري ايسنا قرار گرفت، اما در پايان هفته، خبري مبني بر اينكه باد و باران جلوي انتشار اين پديده را گرفته است، منتشر شد. جالب آنجا كه اين پديده، سر از سواحل امارات متحده عربي درآورده است.
خبر مهم بعدي، مرتبط با درياچه پريشان بود. گويا ماجراهاي پريشان پاياني ندارد. زيرا اهالي كازرون از آتش سوزي هاي عمدي زمين هاي اطراف اين درياچه در روزهاي نوروز خبر داده اند.
علاوه بر اينها، در اين هفته خبرگزاري مهر پيگير ماجراي درياچه اروميه شده است. جالب آنجا كه برخي  از مسئولان در ورود مواد سمي به درياچه اروميه تشكيك وارد كرده اند. در حالي كه فاطمه واعظ جوادي، پيش از عيد و در اصفهان، اين خبر را تاييد كرده بود.
درحالي كه روز دوشنبه رئيس شوراي شهر اصفهان خبر از بحراني شدن آلودگي هواي اين شهر داده بود، اما روز سه شنبه، روزنامه اعتماد گزارشي از ساخت پالايشگاهي جديد در شعاع پنج كيلومتري شهر اصفهان منتشر كرد.
اما پايان هفته هم خالي از خبر نبود. متاسفانه وزارت نفت براي پارك ملي نايبند مجوز حفاري گاز گرفت. جالب اينكه در متن خبر، مرجع صدور اين مجوز شوراي عالي محيط زيست ذكر شده است. شورايي كه هنوز بازتشكيل نشده، مجوز صادر مي كند، آن هم در جلسه كميسيون زيربنايي دولت!
عكس خبري اين هفته نيز مربوط به جابه جايي مرجان هاي دريايي عمان براي احداث بندر شهيد بهشتي است كه در خبرگزاري ايسنا دريافت شده است.

اعتماد ضمیمه: خبر عجيبي بود؛ «وقوع سيل در رودخانه قم»
اينکه چگونه جاري شدن سيلاب در يک رودخانه اهميت خبري پيدا مي کند، مساله يي جالب بود. چرا که اصولاً رودخانه محل عبور سيلاب هاي فصلي و آب هاي سطحي در طبيعت است. وقوع سيل در رودخانه به همان اندازه پديده يي طبيعي است که گاز گرفته شدن يک فرد توسط يک سگ؛ و همان طور که بنابر يک تعريف وقتي سگي کسي را گاز بگيرد، خبر نيست ولي اگر کسي يک سگ را گاز بگيرد خبر است، پس سيل در رودخانه قم هم نبايد اهميت خبري چنداني مي يافت. اما ماجرا به همين سادگي هم نبود. در واقع از چند سال قبل قسمتي از بستر رودخانه «قم رود» (که عموماً خشک بود) تبديل به پارکينگ عمومي خودروهاي زائران حرم حضرت معصومه(س) شده بود. شهرداري قم نيز به خيال آنکه رودخانه خشک شده است و ديگر خبري از بالا آمدن آب و طغيان نيست، اقدام به تغيير کاربري رسمي اين بخش از بستر رودخانه کرده بود.
هرچند اين زمين خالي براي چند سال نياز زائران به پارکينگ را رفع کرد اما بارندگي شديد روز دهم فروردين ماه باعث شد اشتباه و اقدام غيرکارشناسي شهرداري قم نمايان شود.
بارش باران بهاري و سرازير شدن آب هاي سطحي حاصل از باران به قم رود باعث طغيان رودخانه شد و سيلاب خودروهاي پارک شده در پارکينگ را با خود برد. علاوه بر خسارتي که به زائران و گردشگران وارد آمد، تاسيسات موجود در پارکينگ نيز آسيب ديد و عملاً اين فضا دوباره به بستر رودخانه تبديل شد.
با وجود آنکه بيش از چهار دهه از تصويب قانون حفظ حريم رودخانه ها در کشور ما مي گذرد، اما اين قانون نيز همانند بسياري از قانون هاي مرتبط با محيط زيست و منابع طبيعي به دست فراموشي سپرده شده است. در ثاني حتي اگر قانوني در رابطه با حريم رودخانه ها نيز وجود نداشته باشد، چهره طبيعت، به خودي خود حريم ها را مشخص کرده است. عرض بسيار زياد يک رودخانه، به رغم کم آبي و خشک بودنش، مويد اين مطلب است که مواقعي خاص، حجم عظيمي آب از اين معبر، عبور خواهد کرد. حال اين مواقع خاص سالي چند بار است يا هر چند دهه يک بار است. پس نمي توان حريم رودخانه يي با اين مشخصات را به سادگي نقض کرد. متاسفانه خسارت هاي ناشي از نقض حريم رودخانه ها در کشور کم نيست. به عنوان مثال در سال 1383، در منطقه رودبار قصران وقوع رانش زمين باعث وارد شدن خسارتي سنگين به ويلاهاي اطراف رودخانه شد. قسمتي از کوه به واسطه حرکات تکتونيک زمين جابه جا شد و مسير رودخانه را تغيير داد. ويلاهايي که در سوي ديگر رودخانه احداث شده بودند در مسير جديد رودخانه قرار گرفتند و حياط آنها تبديل به بستر جديد رودخانه شد؛ ويلاهايي که به گفته اهالي، هر کدام بيش از يک ميليارد تومان ارزش داشتند ديگر حتي به قيمت يک ريال هم خريدار نداشتند.
نمونه هاي اينچنيني بسيارند، اما معلوم نيست اين ماجرا تا کي ادامه خواهد داشت، و معلوم نيست تا کي اخباري عجيب و غريب نظير «سيل در رودخانه قم» بايد به گوش برسد.

 گزارشي از موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان

جمهوریت: بیش از ٤٠ ماه از فعالیت دولت نهم می گذرد و امروز بسیاری از کارشناسان محیط زیست معتقدند که این دولت، از نظر رعایت اصول زیست محیطی در جایگاه نازلی قرار دارد. نزول ١٤ پله ای کشور از نظر عملکرد زیست محیطی در سال گذشته، شاهدی بر این مدعاست.
وقتی فاطمه واعظ جوادی با حکم محمود احمدی نژاد وارد ساختمان پردیسان شد، در اولین مصاحبه مطبوعاتی خود، از سازمان حفاظت محیط زیست با عنوان «ویرانه» یاد کرد و معتقد بود که دولت قبل، کار زیادی را انجام نداده است. هر چند این اظهار نظر، واکنش منتقدان دولت را در پی داشت اما می توانست کور سوی امیدی را برای فعالان محیط زیست به وجود آورد.

سال هم نو شد! اميدوارم همه كساني كه اين چند خط را مي خوانند، و يا حتي نمي خوانند سال خوبي داشته باشند!
همانطور كه قبلاً هم گفته بودم، اين اولين شماره از هفته نامه زمين جمعه در سال 88 است و چون در تعطيلات نوروزي معمولاً سازمان ها و رسانه ها فعاليت خاصي انجام نمي دهند، خبرهاي زيادي نيز در اين روزها مخابره نشد.
فقط خبرگزاري مهر تعداد زيادي خبر كار كرده بود كه مهمترين آنها را در ادامه خواهيد ديد.
اما در همين اوضاع بي خبري هم چند خبر جالب وجود داشت. اول از همه ماجراي سمندهاي لرستان بود كه خبرگزاري مهر آن را منتشر كرد. همچنين صدور مجوز براي احداث پالايشگاه در مازندران نيز خبري بود كه توسط ايرن منتشر شد؛ و متاسفانه خبرهايي از تخريب طبيعت توسط گردشگران روز سيزدهم فروردين هم اخباري بود كه امروز روي خروجي خبرگزاري ها قرار گرفت.
اگر در خاطر داشته باشيد، در آخرين شماره هفته نامه در سال گذشته، وعده خبري جالب را داده بودم. آن خبر مربوط به انتخاب يكي از كارشناسان حيات وحش كشور به عنوان برترين پژوهشگر حيات وحش در كشور بود كه امروز توسط انجمن يوزپلنگ ايراني منتشر شد. محمد صادق فرهادي نيا كه هم اكنون به عنوان مشاور پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايي فعاليت مي كند، برنده اين جايزه بود. براي او آرزوي موفقيت مي كنم.
اما عكس هفته نيز مربوط به روز سيزدهم فروردين است كه توسط خبرگزاري کار ایران (ایلنا) منتشر شده است.

تنبل شده ام! امسال نه از سالنامه زمین خبری بود نه از انتشار به موقع هفته نامه زمین جمعه. بهانه هم که معلوم است، دید و بازدید عید نگذاشت هفته نامه را منتشر کنم و نبود انگیزه و وقت کافی هم اجازه انتشار سالنامه را از من گرفت! ببخشید
خلاصه اینکه سال خوبی داشته باشید. در آخرین هفته سال 87 اتفاق عجیب و غریب خاصی نیفتاد. فقط اینکه طبق معمول و برابر آیین نامه داخلی هیئت دولت(!) سازمان محیط زیست به احداث پالایشگاه در کیاسر مجوز داد. علاوه بر این تالاب کانی برازان هم در معرض خطر است و همچنین وحید نوروزی هم گفته که درباره الزامی نبودن معاینه فنی در ایام نوروز اظهار نظر نمی کند.
اما جالب ترین خبری که هفته گذشته روی خروجی خبرگزاری ایسنا آمد، گلایه بهرام بیضایی کارگردان نامدار کشور درباره قطع درختان بود.
در ضمن این شماره به مناسبت نوروز و فصل سفرهای نوروزی، بخش ویژه ای داریم. بخش ویژه ما هم نوشته دکتر ناصر کرمی است و درباره مسیرهای سفر در کشور است. البته به همین خشکی هم نه! با قلم پر آب و تاب منحصر به فرد دکتر کرمی عزیز. این بخش از خبرگزاری ایرن اقتباس شده است.
در پایان به عرض همه دوستان می رسانم که خدا رو شکر و گوش شیطان کر! امسال را به خبری بسیار جالب در حوزه محیط زیست آغاز خواهیم کرد که البته هنوز منتشر نشده است. پس گوشی دستتان باشد و منتظر این خبر جالب باشید!
شماره بعدی زمین جمعه نیز، اگر سیزدهمان به خوبی و خوشی در شد، ۱۴ فروردین ماه منتشر خواهد شد.

سال تحویل شد ولی هنوز تاریخ تغییری نکرده! هنوز همان 30 اسفند 1387 است که امروز صبح هم بود!
از کودکی روزهای قبل از تحویل سال را بیشتر دوست داشتم تا روزهای بعد از آن را. همان روزهایی که همه دنبال خرید و حساب و کتاب و بدو بدو هستند. انگار در روزهای آخر اسفند زندگی بیشتر جریان دارد. انگار تنها همان روزهاست که زندگی از یکنواختی خارج می شود و آدمها فرصت دارند کمی به خود فشار بیاورند و برای سال جدید، فکرهای جدید بکنند.
به لباس ها و رنگ های جدید فکر کنند، به سفرهایی که فرصتشان فراهم شده، برنامه هایی که هیچ وقت فرصت انجامش را نداشتند.
تنها همان روزهاست که آدمها فرصت دارند خلاق باشند. همان روزهاست که زندگی از یکنواختی خارج می شود.
اما بعد از در شدن توپ دیگر مسئله فرق می کند، دوباره یکنواختی زندگی از سر و کول آدم بالا می رود و آنجاست که باید انتظار اسفندی دیگر را بکشی.
اسفندی که در روزهای پایانی اش بنفشه ها را در هدیه می دهد...
ای کاش...

برای همه، سالی متفاوت را آرزو می کنم.

آنها که حضور خود را در انتخابات دهم رياست جمهوري اعلام کرده اند، با استفاده از ابزارهاي مختلفي چون سايت هاي خبري، سخنراني و مصاحبه هاي مطبوعاتي مواضع خود را در قبال مسائل کشور اعلام مي کنند. اين موضع گيري ها معمولاً درباره مسائلي است که دولت نهم در آنها عملکرد مناسبي نداشته است. يکي از اين مسائل، حفظ محيط زيست و سياست هاي دولت در زمينه بهره برداري از منابع طبيعي است.

ورود مساله محيط زيست به ادبيات انتخاباتي به اين دليل اتفاق افتاده است که در حال حاضر بسياري از منابع طبيعي کشور، از سياست هاي نادرست و توسعه ناپايدار، آسيب هاي جدي ديده است تا جايي که در سال گذشته، رتبه کشور در شاخص عملکرد زيست محيطي از رتبه 53 با 14 پله سقوط در رتبه 67 قرار گرفت. هرچند رئيس سازمان محيط زيست اين رتبه را قبول ندارد و به خود نمره 20 مي دهد، اما صدور مجوزهاي تخريب و بهره برداري غيراصولي در مناطق طبيعي و حفاظت شده کشور از سوي سازمان محيط زيست، اين افت را به خوبي نشان مي دهد.

در اين ميان اعتراض هاي گسترده فعالان محيط زيست و مطبوعات به تخريب اکوسيستم هاي منحصر به فرد و به خطر افتادن تعادل زيستي در زيستگاه هاي کشور، باعث شده يکي از محورهاي ادبيات انتخاباتي کانديداهاي دوره دهم رياست جمهوري به موضوع محيط زيست اختصاص يابد. راهيابي مسائل زيست محيطي به بيانيه هاي انتخاباتي و قرار گرفتن آن در ميان مسائلي چون اقتصاد را بايد به فال نيک گرفت چرا که محيط زيست در 30 سال گذشته، همواره مساله يي حاشيه يي به حساب آمده و به رغم وجود اصل پنجاهم قانون اساسي، کمتر دولتي آن را جدي گرفته و در سرفصل فعاليت هاي خود، صيانت از منابع طبيعي و حفظ محيط زيست را قرار داده است.

با اين وجود آن طور به نظر مي رسد که کانديداهاي رياست جمهوري، از مساله محيط زيست به عنوان يک حربه تبليغاتي استفاده مي کنند چرا که معمولاً هر کانديدا براي نشان دادن دغدغه خود درباره موضوعات مختلف، در ستاد انتخاباتي خود کميته يي درباره آن موضوع خاص تشکيل مي دهد و برنامه خود را براي رفع معضلات آن حوزه اعلام مي کند اما در حوزه محيط زيست، با وجود آنکه انتقادات زيادي از سوي برخي کانديداها و وابستگان شان به عملکرد سازمان محيط زيست وارد شده است، اما هيچ برنامه مشخصي از سوي آنان براي رفع مشکلات زيست محيطي کشور ارائه نشده است.

آنچه مسلم است نياز به يک برنامه حساب شده و قوي براي رفع معضلات زيست محيطي کشور است. معضلاتي که معمولاً توجه خاصي را به خود جلب نمي کنند ولي ردپاي آنها در اقتصاد و مسائل اجتماعي به خوبي مشهود است. ترميم طبيعت آسيب ديده و رفع معضلات حوزه محيط زيست، نياز به برنامه يي دارد که علاوه بر معرفي شخصي آگاه و توانمند براي تصدي پست رياست سازمان محيط زيست، چگونگي توجه کل بدنه دولت آينده به حفظ محيط زيست را نيز تشريح کند.

تنها در چنين شرايطي است که مي توان به شعارهاي انتخاباتي زيست محيطي يک کانديدا اميدوار بود؛ شعارهايي که معمولاً هيچ گاه عملي نمي شوند.

در روزنامه اعتماد بخوانید.

شايعه برکناري رئيس سازمان حفاظت محيط زيست و تغيير کابينه در ماه هاي پاياني کار دولت نهم همچنان از گوشه و کنار به گوش مي رسد. روزهاي گذشته علت اين برکناري، مقاومت فاطمه واعظ جوادي در برابر احداث مجتمع پتروشيمي بهشهر گزارش شده بود. اما گروهي ديگر اتهام هاي همسر رئيس اين سازمان را دليل تغيير در کابينه عنوان مي کنند. هر چند جوادي طي مصاحبه با يک خبرگزاري خبر احتمال برکنار ي اش را تکذيب کرد اما اين شايعه همچنان در محافل زيست محيطي نقل مي شود. با نگاهي به کارنامه اين معاون رئيس جمهور در بيش از سه سال گذشته و واکنش هاي بعضاً تند کارشناسان و فعالان محيط زيست نسبت به عملکرد او در ساختمان پرديسان، اين نکته استنباط مي شود که سبزها نيز تمايل چنداني به ادامه حضور جوادي در سمت رياست سازمان محيط زيست ندارند. شکل گيري دو تجمع اعتراض آميز مقابل ساختمان پرديسان در واکنش به موضع انفعالي سازمان در قبال تخريب طبيعت خود مويد اين مدعاست. دفاع جوادي از پروژه هاي تعريض جاده گلستان و احداث جاده در جنگل ابر از نظر صاحب نظران علم محيط زيست با رسالت سازمان در تناقض بود. به علاوه نشان ندادن واکنش هاي درخور درباره مسائلي چون ميانگذر درياچه اروميه و تخليه فاضلاب صنعتي به اين تالاب بين المللي، احداث استاديوم در محدوده تالاب انزلي، تخليه پسماندهاي صنعتي به خليج فارس و... در چند ماه گذشته نيز گوشه يي ديگر از موضع انفعالي سازمان متولي اجراي اصل 50 قانون اساسي است. اما سکوت سازمان تنها معطوف به طرح هاي مخرب نيست بلکه اين سکوت شامل ارتباط با خبرنگاران و فعالان محيط زيست نيز مي شود چرا که در يک سال گذشته جوادي کمتر با خبرنگاران روبه رو شده و به غير از مصاحبه با يکي از روزنامه هاي صبح و چند مورد مصاحبه کوتاه با برخي خبرگزاري هاي نزديک به دولت در کمتر نشست خبري حاضر شده است. جوادي حتي در جلسه يي که قرار بود با حضور او و مشاور شهردار تهران، مسائل آلودگي هواي تهران با خبرنگاران در ميان گذاشته شود، حاضر نشد و روز بعد علت عدم حضور خود را بيماري عنوان کرد. هرچند ممکن است شايعه برکناري جوادي براي سبزهاي منتقد او خوشايند باشد اما مساله يي که مي تواند موجبات نگراني فعالان محيط زيست را فراهم کند، جانشين احتمالي او براي کرسي رياست بر ساختمان پرديسان است؛ جانشيني که طبق قاعده بايد گزينه مناسب تري نسبت به جوادي باشد؛ گزينه يي که در هاله يي از ابهام است.

در سالنامه اعتماد بخوانید.

تنها يک سال از مدت اجراي قانون برنامه چهارم توسعه باقي مانده است

توسعه منهاي محيط زيست 

قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در يازدهم شهريورماه 83 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد و براي سال هاي 1384 تا 1388 لازم الاجرا شد. هرچند اين قانون در زمان فعاليت دولت هشتم به تصويب رسيد اما قسمت عمده برنامه پنج ساله چهارم بايد توسط دولت نهم به اجرا مي رسيد.آنچه اين قانون را از ساير قوانين برنامه توسعه متمايز مي سازد، وجود بخش محيط زيست است. گنجاندن بخش محيط زيست اين نويد را به همراه داشت که توجه قانونگذاران از توسعه اقتصادي يکجانبه به توسعه پايدار و منطبق با اصول زيست محيطي تغيير کرده است. اما با گذشت چهار سال از تصويب قانون اين برنامه پنج ساله هنوز بسياري از ماده هاي آن در بخش محيط زيست به اجرا در نيامده است. حال بايد ديد که در مدت يک سال باقي مانده از مدت اجراي قانون برنامه چهارم دولت تا چه حد مفاد اين قانون را به اجرا در خواهد آورد.